009 - Storyboard 3 : ต้องเริ่มที่ไอเดีย
posted on 11 Sep 2010 17:23 by aruntiwa in Storyboardต้องเริ่มที่ไอเดีย
หลายปีก่อนผมได้มีโอกาสอ่านนิตยสารการ์ตูนเล่มหนึ่ง ซึ่งในท้ายเล่มมีบทสัมภาษณ์ของ อ.เคนทาโร่ มิอุระ ลงอยู่ด้วย
บางคนได้ยินชื่อนี้แล้วอาจจะงงว่าคนๆนี้เป็นใคร?
อ.เคนทาโร่ มิอุระ คือนักเขียนการ์ตูนชื่อดังเจ้าของการ์ตูนแนวแฟนตาซีอิพิคอันลือลั่นที่มีชื่อว่า “Berserk”
ผมเชื่อว่าคงจะไม่มีใครไม่รู้จักการ์ตูนเรื่องนี้ เพราะว่ามันโด่งดังมากในหมู่นักอ่านการ์ตูนบ้านเราถึงขนาดมีการตั้งชื่อเล่นให้มากมาย จนบางชื่อต้องยอมยกนิ้วโป้งให้กับคนคิดเลยว่า คิดได้ไง โดยเฉพาะชื่อ...
“ดาบควายชายคลั่ง”
อ่านปุ๊บมองเห็นภาพทันที...
เนื่องจาก อ.เคนทาโร่ เป็นนักเขียนการ์ตูนที่ค่อนข้างเก็บตัว บทสัมภาษณ์ครั้งนี้จึงเป็นหนึ่งในไม่กี่ครั้งที่นักเขียนการ์ตูนท่านนี้ยอมให้สัมภาษณ์ ซึ่งประเด็นที่พูดคุยกันส่วนใหญ่จะเกี่ยวกับขั้นตอนในการเขียนการ์ตูนทั่วไป และความเป็นมาของการ์ตูนเรื่อง Berserk แต่มีอยู่ประโยคหนึ่งที่ผมจำได้จนถึงทุกวันนี้ อ.เคนทาโร่ บอกว่า
“สิ่งที่สำคัญที่สุดของการ์ตูนคือ ไอเดีย”
ทำไม อ.เคนทาโร่ ถึงบอกว่าไอเดียเป็นสิ่งสำคัญ แล้วองค์ประกอบอย่างอื่นล่ะ ถ้าย้อนนึกถึง Berserk การ์ตูนขึ้นหิ้งที่นักเขียนการ์ตูนท่านนี้วาด นอกจากงานภาพอันงดงามตระการตาและลายเส้นอันเป็นเอกลักษณ์แล้ว สิ่งที่โดดเด่นอีกอย่างหนึ่งของ Berserk ก็คงหนีไม่พ้นเนื้อเรื่องอันสุดแสนจะดิบเถื่อนและแสดงออกถึงความโหดร้ายของมนุษย์และปิศาจอย่างไม่บันยะบันยัง รวมทั้งยังมีฉากร่วมเพศทั้งกับมนุษย์และเหล่าอสุรกาย ซึ่งน้อยนักที่การ์ตูนเรื่องใดจะกล้านำเสนอออกมาเต็มที่ขนาดนี้
อ.เคนทาโร่ บอกว่าทั้งหมดเริ่มต้นขึ้นมาจาก ไอเดีย...
ไอเดีย สำคัญยังไง?
สำหรับผมแล้ว เรื่องราวใดๆก็ตามที่สร้างสรรค์ขึ้นมาโดยขาดไอเดีย ก็คงไม่ต่างอะไรกับน้ำซุปที่จืดชืด ไร้รสชาติ กินได้แต่ไม่โอชา รสชาติมันจะเดิมๆ ซ้ำซาก และไม่ชวนให้ลิ้มลอง
ซึ่งหากเป็นนักเขียนการ์ตูนมืออาชีพแล้ว ไอเดีย ถือเป็นจุดขายสำคัญของการ์ตูนเรื่องนั้นเลยทีเดียว แต่บางคนอาจจะสับสนระหว่างคำว่าไอเดียกับเนื้อเรื่องอยู่บ้าง เพื่อให้แยกแยะไอเดียออกจากเนื้อเรื่องได้ง่ายขึ้น ผมมีคำถามที่อยากให้ลองขบคิดกันเล่นๆ สองข้อครับ
คำถามข้อแรกของผมก็คือ
“ไอเดียของการ์ตูนเรื่อง โดราเอม่อน คืออะไร?”
ทุกคนคงรู้จักโดราเอม่อนนะครับ
ติ๊ก ต่อก ติ๊ก ต่อก ติ๊ก ต่อก...
หมดเวลาครับ...
เฉลย ไอเดียของโดราเอม่อนก็คือ “ของวิเศษ”
คำถามข้อที่สอง
“ไอเดียของการ์ตูนเรื่อง โจโจ้ล่าข้ามศตวรรษ คืออะไร?”
ติ๊ก ต่อก ติ๊ก ต่อก ติ๊ก ต่อก…
หมดเวลาครับ…
เฉลย ไอเดียของโจโจ้ล่าข้ามศตวรรษก็คือ “แสตนด์”
จากคำถามและคำตอบด้านบน พอจะนึกภาพออกรึยังครับว่า ไอเดีย คืออะไร ถ้ายัง...ผมจะบอกต่อว่า
ไอเดียของการ์ตูนเรื่อง “Saint Seiya” คือ “ชุดคล็อธ” และไอเดียของการ์ตูนเรื่อง “Onepiece” คือ “ผลปิศาจ”
คราวนี้ภาพเริ่มชัดเจนขึ้นกว่าเดิมรึเปล่า?
ในแง่ของการแต่งเรื่อง ยิ่งวันเวลาผ่านไปนานแค่ไหน ก็ยิ่งมีโอกาสที่เนื้อเรื่องที่แต่งขึ้นมาใหม่จะไปซ้ำหรือใกล้เคียงกับเนื้อเรื่องที่เคยสร้างสรรค์เอาไว้ก่อนหน้านี้อยู่มาก ไม่ว่าเราจะเคยดูในรูปแบบภาพยนตร์ อ่านหนังสือ หรือแม้กระทั่งเล่นเกมก็ตาม
ผมยังอดคิดไม่ได้ว่า ในอีก 50 ปีข้างหน้า จะมีเนื้อเรื่องอะไรให้เราเขียนได้อีกบ้าง ณ ตอนนั้น เรื่องราวอาจจะเปลี่ยนไปตามกระแส เช่น ประวัติศาตร์ใหม่ เทคโนโลยี หรือเหตุการณ์ใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้นมา แฟชั่น ดนตรี หรือวัฒนธรรมที่ถูกปรุงแต่งโดยกาลเวลา อาจจะช่วยสร้างความแปลกใหม่ได้บ้าง แต่ถ้ามองไปยังเนื้อหาหรือแก่นแท้ของเรื่องแล้ว ผมเชื่อว่ายังคงเหมือนเดิมครับ
ดังนั้นเพื่อแก้ปัญหาเนื้อเรื่องที่ซ้ำซากจำเจ หาความแปลกใหม่ไม่ได้ จึงจำเป็นที่จะต้องใช้สิ่งที่เรียกว่า ไอเดีย เข้าช่วย
เพราะไอเดีย เป็นส่วนประกอบที่สำคัญของการ์ตูน ทั้งในแง่ภาพและเนื้อเรื่อง ไอเดียจะเป็นสิ่งที่ทำให้ผู้อ่านจดจำการ์ตูนของเราได้ดียิ่งขึ้นและสร้างความแตกต่างในกรณีที่เนื้อหาหลักมีความคล้ายคลึงกับเรื่องอื่นๆ
ไอเดียสามารถเป็นได้ทั้งสิ่งของและสิ่งมีชีวิต ทั้งเหตุการณ์และการกระทำ รวมไปถึงฉากหรือสถานที่ ซึ่งทั้งหมดจะต้องปรากฏอยู่ในเนื้อเรื่องอย่างต่อเนื่องจนทำให้ผู้อ่านจดจำมันได้ และกลายเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของการ์ตูนเรื่องนั้นไปในที่สุด
ในบทสัมภาษณ์ อ.เคนทาโร่ ได้ยกตัวอย่างการ์ตูนเรื่อง “Hokuto no ken” หรือในชื่อภาษาไทยคือ “ฤทธิ์หมัดดาวเหนือ” โดยบอกว่าไอเดียของเรื่องนี้คือ “หมัดอุดรเทวะ” ที่โจมตีใส่จุดตายของคู่ต่อสู้แล้วจะทำให้เกิดอาการหน้าบวมปูด บูดเบี้ยว และระเบิดกระจุยกระจายในเวลาต่อมา แถมยังเป็นท่วงท่าการต่อสู้ที่ยังไม่เคยมีการ์ตูนเรื่องไหนเคยใช้มาก่อนอีกด้วย
ถ้าจะให้นึกถึงอะไรซักอย่างเกี่ยวกับการ์ตูนเรื่อง ฤทธิ์หมัดดาวเหนือ ก็คงไม่มีอะไรที่จะน่าจดจำได้มากไปกว่าคำว่า
“อ่ะ ต้า ต้า ต้า ต้า ต้า ต้า ต้า...”
หรือประโยคที่เคนชิโร่บอกกับคู่ต่อสู้
“แกมีชีวิตเหลืออีก 3 วินาที – แกตายแล้ว”
บอกได้คำเดียวครับว่าเท่ห์สุดๆไปเลย
สำหรับ ฤทธิ์หมัดดาวเหนือ ท่วงท่า ก็คือ ไอเดีย อย่างไม่ต้องสงสัย
การ์ตูนหลายๆเรื่องถ้าหากมองเฉพาะในส่วนเนื้อเรื่องแล้ว จะมีความคล้ายคลึงกันคือเป็นเรื่องราวของฝ่ายธรรมะต่อสู้กับฝ่ายอธรรม แต่สิ่งที่แตกต่างกันก็คือ “วิธีการต่อสู้” ซึ่งหากวิธีการต่อสู้ของใครมีความโดดเด่นและแปลกใหม่ก็จะมีส่วนสำคัญที่จะทำให้การ์ตูนเรื่องนั้นสนุกและสร้างความแตกต่างได้ในทันที
นั่นหมายความว่าวิธีการต่อสู้ก็คือไอเดียในรูปแบบหนึ่งครับ
ที่ผมบอกเช่นนี้ก็เพราะว่าไอเดียที่ดีจะช่วยส่งเสริมเนื้อเรื่องให้โดดเด่นขึ้น ในขณะที่เนื้อเรื่องที่ดีจะช่วยค้ำจุนไอเดียให้สามารถแสดงศักยภาพออกมาได้อย่างเต็มที่ ดังนั้นไม่ว่าจะเป็นไอเดียหรือเนื้อเรื่อง ทั้งสองอย่างนี้จะต้องพัฒนามาคู่กันเสมอ
ในช่วงที่ผมเริ่มต้นคิดเนื้อเรื่องการ์ตูนขึ้นมาใหม่ ผมมักจะหาไอเดียให้ได้ก่อนทุกครั้ง เพราะการ์ตูนที่เรากำลังจะเขียนมีโอกาสมากที่จะไปซ้ำกับแนวเรื่องของคนอื่น แต่ถ้าหากเรามีไอเดียที่เจ๋งพอ และสามารถสร้างความโดดเด่นให้กับมันได้มากพอ
ภาษาวัยรุ่นเขาเรียก “ไอเดียเทพ”
คราวนี้เราก็มีข้อแตกต่างแล้วครับ แถมยังเป็นข้อได้เปรียบที่ใครๆก็ตามเราไม่ได้ ยกเว้นว่าตั้งใจจะลอกกันจริงๆ นั่นก็อีกเรื่องนึง แต่ขอบอกว่าถ้าใครลอกไอเดียคนอื่นมากๆ ระวังจะเข้าตัวนะครับ...
ส่วนเรื่องที่ว่า ในการ์ตูนหนึ่งเรื่องควรจะมีซักกี่ไอเดียดี
คำตอบก็คือไม่มีข้อจำกัดครับ
แต่ผมแนะนำว่าควรจะมีไอเดียเด่นๆและเป็น “จุดขาย” เพียงแค่หนึ่งถึงสองไอเดียก็พอ เพราะขืนมีมากเกินไปและทุกไอเดียก็ดันสำคัญเท่าๆกันหมด การ์ตูนเรื่องนั้นก็จะกลายเป็นการยำรวมมิตรไอเดียที่หาความโดดเด่นไม่เจอเลยสักนิดเดียว
สังเกตไหมครับว่าผมค่อนข้างที่จะเน้นย้ำเรื่อง “ความโดดเด่น”
การใส่ไอเดียมากเกินไป ก็คงเหมือนกับ “ทีมฟุตบอลรวมดารา”
ค่าตัวนักเตะแต่ละคนแพงหูฉี่ มีลีลาเฉพาะตัวเหลือร้าย แต่ผลงานโดยรวมของทั้งทีมกลับไม่โดดเด่น และไม่ประสบความสำเร็จคุ้มค่ากับเงินที่ลงทุนลงไป เพราะมัวแต่แย่งกันเด่น แต่ถ้าไม่มีนักเตะซุปเปอร์สตาร์ในทีมเลยสักคนเดียว ทีมนี้ก็คงไม่น่าสนใจและคงไม่เป็นที่รู้จักในวงกว้างอย่างแน่นอน
ผมกำลังจะสรุปให้ฟังว่า ไอเดียที่ดี ก็เหมือนกับ นักเตะฝีมือดี ที่จะช่วยให้ทีมประสบความสำเร็จ ในขณะเดียวกันก็สร้างความโดดเด่นให้กับทีมด้วยอีกทางนึงยังไงล่ะครับ
